أبي الفتح الكراجكي ( مترجم : كمره اى )
108
كنز الفوائد ( گنجينه معارف شيعه اماميه ) ( فارسى )
فعل با هم باشد ) بايد فعل با اراده پديد آيد و همراه آن باشد و پس از آن نباشد « 1 » فصل : در اينكه اراده پيش از كار است عقيدهء ما اينست كه اراده پيش از مراد است مانند اينكه قدرت پيش از كار باشد و فرق ميان آنها اينست كه اراده علت تامه عمل است و از آن جدا نشود ولى قدرت همان صلاحيت انجام عمل است يا كار مخالف آن و هر دو عرض باشند و پاينده نباشند . فصل : در بارهء اينكه اراده كار را بايست كند و از آن جدا نشود يك زنده چون ارادهء عملى را كند بايد آن عمل انجام گيرد جز اينكه جلوگيرى پديد شود و از انجام آن مانع گردد و اما اينكه خود فاعل پس از تحقق اراده باز پس شود از مرادش درست نباشد و دليل بر درستى اين گفته ما اينست كه چون ثابت است تقدم اراده بر مراد محال است كه آدمى در حالى كه كارى را انجام ميدهد ارادهء آن را كند زيرا ارادهء چيز موجودى را كرده باشد و نشدنيست مانند قدرت بر چيزى كه وجود دارد و آن هم محال باشد مانند ايجاد كردن موجود و چون ثابت شد كه اراده پيش از مراد است اگر اراده عمل محقق شود با دست زدن بدان عمل و جنبش اعضاء براى انجام بايست بود بدنبال اراده بدون فاصله و مهلت و نشود پس از تحقق اراده حركت براى عمل نشود و بايد سكونى بجاى حركت آيد و اگر سكون پس از اراده عمل آيد يا بارادهء فاعل باشد يا به سهو و غفلت او و نميشود بارادهء او باشد زيرا لازم آيد وجود
--> ( 1 ) اين عقيده در كارهاى بشر مانند عقيده ملحدانست در كار خدا كه گويند از قديم بهمراه خدا بوده و بحث در بارهء آن گذشت ( مترجم )